Heeft je peuter een spraakachterstand? Dan is het belangrijk om de juiste hulpmiddelen te vinden om de communicatie van je kind te ondersteunen. Apps voor ondersteunde communicatie (OC, in het Engels AAC) geven veel peuters, onder wie autistische kinderen en kinderen met verbale ontwikkelingsdyspraxie, een manier om te communiceren terwijl de spraak zich ontwikkelt.
Maar met zoveel keuze in de App Store kan het al snel overweldigend voelen. Heb je een zwaar klinisch hulpmiddel nodig met een duur abonnement? Of iets eenvoudigers?
In deze gids zetten we de beste OC-apps voor peuters op een rij, met aandacht voor gebruiksgemak, een ontwerp dat op onderzoek is gebaseerd, en betaalbaarheid.
…ondersteunde communicatie belemmert het spraakvermogen van jonge kinderen met een ontwikkelingsachterstand niet, en helpt het zelfs.
Wat maakt een OC-app goed voor peuters?
Voordat we de lijst induiken, is het goed om te weten waar logopedisten op letten bij een OC-hulpmiddel voor vroege interventie:
- Nadruk op kernwoorden: De app moet voorrang geven aan veelgebruikte woorden (zoals “meer”, “stop”, “gaan”, “help”) in plaats van eindeloos zelfstandige naamwoorden in categorieën te stoppen.
- Motorische planning: Knoppen horen niet zomaar te verspringen. Als alles op een vaste plek staat, leert een kind de plaatsen via het spiergeheugen.
- Eenvoud voor begeleiders: Als ouders de app op het moment zelf niet makkelijk kunnen aanpassen, wordt hij niet gebruikt.
- Zonder afleiding: Een OC-app moet niet als een spelletje aanvoelen. Het moet echt een communicatiemiddel zijn.
Aarzel niet om Begeleide toegang (iOS) te gebruiken om je peuter in de OC-app te houden. Zo kan je kind de app niet verlaten om spelletjes te spelen, en leert het dat de iPad zijn “stem” is.
1. SpeakPad (onze app)
Wij maken SpeakPad zelf, dus houd daar rekening mee bij deze beschrijving. De app is gemaakt voor kinderen die net beginnen met communiceren: knoppen veranderen nooit van plek, woorden hebben een kleur volgens de Fitzgerald Key, en begeleiders passen de woordenschat aan achter een ouderslot.
Anders dan grote professionele apps waarvoor je urenlang training nodig hebt, is SpeakPad meteen klaar voor gebruik. Er is een afgeschermde communicatiemodus voor het kind, en een beveiligd ouderslot waarachter begeleiders eigen foto’s toevoegen en de woordenschat aanpassen.
Belangrijkste functies:
- Strikte motorische planning (knoppen verspringen nooit zomaar).
- Ingebouwde kleurcodering volgens de Fitzgerald Key.
- Visuele scènes (VSD’s) voor kinderen die net beginnen met communiceren.
- Privé, offline en zonder advertenties.
Voordelen
- Gratis te downloaden
- Heel makkelijk aan te passen voor ouders
- Beschikbaar in 9 talen, met labels in twee talen voor tweetalige gezinnen
Nadelen
- Voorlopig alleen voor Apple-apparaten (iOS/iPadOS)
2. Proloquo2Go
Proloquo2Go is een van de bekendste OC-apps op de markt. Het is een robuust, sterk klinisch hulpmiddel dat al jaren bestaat.
De app is uitstekend voor gebruikers die een enorm, diep ingedeeld woordenschatsysteem nodig hebben dat met hen meegroeit tot in de volwassenheid. Maar door de grote hoeveelheid woorden en knoppen kan hij soms overweldigend zijn voor een kind van twee of drie dat net begint met OC.
Belangrijkste functies:
- Crescendo™-woordenschatsysteem.
- Meer dan 10.000 symbolen.
- Uitgebreide aanpassingsmogelijkheden voor logopedisten.
Voordelen
- Op veel scholen de standaard
- Zeer uitgebreide woordenschat
Nadelen
- Erg duur (US$249,99)
- Voor ouders lastig om onder de knie te krijgen
3. TouchChat HD met WordPower
TouchChat is nog zo’n zwaargewicht in de OC-wereld, vooral bekend om de ingebouwde WordPower™-woordenschatten. WordPower is ontworpen om snel zinnen te kunnen maken.
Net als Proloquo2Go is het een hulpmiddel van klinisch niveau dat vaak via schooldistricten wordt verstrekt. Het biedt enorm veel flexibiliteit, maar vraagt veel instelwerk en training om het goed te gebruiken.
Belangrijkste functies:
- WordPower™-taalsysteem.
- Aanpasbare paginasets.
- Bediening met hoofdbewegingen.
Voordelen
- Uitstekend om complexe zinnen te bouwen
- Breed ondersteund door logopedisten
Nadelen
- Hoge prijs (US$299,99)
- De interface kan gedateerd aanvoelen
4. Eigen borden (low-tech OC)
Het is geen app, maar “low-tech” OC mogen we niet vergeten! Afgedrukte communicatieborden, geplastificeerde PECS-kaarten (Picture Exchange Communication System) of kernwoordborden zijn fantastische manieren om te beginnen.
Veel logopedisten raden zelfs aan om altijd een low-tech bord bij de hand te hebben, vooral in de buurt van water (zoals in bad) of als de batterij van de iPad leeg is.
Belangrijkste functies:
- Tastbaar, afgedrukt materiaal.
- Overal mee naartoe te nemen.
Voordelen
- Zo goed als gratis (alleen de printkosten)
- Waterbestendig (als je het plastificeert)
- Geen zorgen over schermtijd
Nadelen
- Geen spraakuitvoer (je gesprekspartner moet meelezen)
- Beperkte ruimte voor woorden
Wat elke app kost
Prijzen verschillen per land en veranderen in de loop van de tijd, dus kijk in de App Store voordat je iets koopt.
| App | Prijs | Eerst proberen |
|---|---|---|
| SpeakPad | Gratis te downloaden. Spreken en toegankelijkheidsfuncties blijven gratis; optionele Pro-hulpmiddelen voor begeleiders | Geen proefperiode nodig |
| Proloquo2Go | $249,99 eenmalig | Geen gratis proefperiode in de App Store |
| TouchChat HD with WordPower | $299,99 eenmalig, met betaalde uitbreidingen voor symbolen en woordenschat | 30 dagen via TouchChat Discover |
| LAMP Words for Life | $299,99 eenmalig | 30 dagen, via LAMP Words for Life Discover |
| TD Snap | Gratis te downloaden; voor spraak is een abonnement van $9,99 per maand nodig | 1 maand |
| Avaz AAC | $9,99 per maand, $99,99 per jaar of een levenslange licentie | 14 dagen |
| Cboard | Gratis versie; optioneel Cboard Pro-abonnement | Gratis versie beschikbaar |
Hoe kies je?
Bij het kiezen van een OC-app voor een peuter is de beste app de app die consequent wordt gebruikt, in alle omgevingen.
Is een app te ingewikkeld voor jou (de begeleider) om ter plekke aan te passen, of te duur om te verantwoorden zonder vergoeding van de verzekering, dan blijft hij waarschijnlijk ongebruikt liggen. Begin met een hulpmiddel dat de nadruk legt op kernwoorden, de indeling vast houdt voor de motorische planning, en waarin je makkelijk foto’s van de lievelingsdingen van je kind toevoegt.
Het belangrijkste: onthoud dat OC invoeren geduld vraagt. Modelleer het gebruik van het apparaat voortdurend, houd de druk laag en vier elke poging van je kind om te communiceren.
Begin vandaag met communiceren
Privé, offline OC voor iPhone en iPad. Spreken is altijd gratis, met optionele SpeakPad Pro-hulpmiddelen voor begeleiders.
Download in de App Store Meer over SpeakPadBronnen
- Romski, M., Sevcik, R. A., Adamson, L. B., Cheslock, M., Smith, A., Barker, R. M., & Bakeman, R. (2010). Randomized comparison of augmented and nonaugmented language interventions for toddlers with developmental delays and their parents. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 53(2), 350-364.
- Banajee, M., Dicarlo, C., & Buras Stricklin, S. (2003). Core vocabulary determination for toddlers. Augmentative and Alternative Communication, 19(2), 67-73.
- American Speech-Language-Hearing Association (n.d.). Augmentative and Alternative Communication. ASHA Practice Portal.
- Apple (n.d.). Use Guided Access on iPhone or iPad. Apple Support.