Wie als gezin voor het eerst kennismaakt met OC (ondersteunde communicatie, in het Engels AAC), kan flink schrikken van de prijzen. Proloquo2Go kost $249,99 en TouchChat HD with WordPower kost $299,99 (prijzen in de App Store, gecontroleerd in oktober 2026). Voor een gezin dat net een diagnose heeft gekregen, kan het als een enorm risico voelen om zoveel uit te geven voordat je weet of je kind er überhaupt iets mee gaat doen.
Gratis te downloaden betekent niet altijd dat alle functies gratis zijn. Deze gids maakt onderscheid tussen communicatie die blijvend gratis is, optionele aankopen en tijdelijke proefperiodes.
Hieronder vind je de beste OC-apps die op de iPad werken en niets kosten om te downloaden, en wat elke app daarna van je vraagt.
Openheid van zaken: deze gids is gepubliceerd door SpeakPad, een van de apps die hieronder aan bod komen.
Wat betekent “gratis” eigenlijk?
Wees sceptisch over elke OC-app die zichzelf “gratis” noemt. In de praktijk betekent dat vaak:
- Gratis te downloaden, maar $49,99 om een bruikbare woordenschat te ontgrendelen
- 30 dagen gratis, daarna $14,99 per maand
- Een gratis versie waarin je kind midden in het gebruik advertenties te zien krijgt
Juist bij OC zijn advertenties een probleem. Een kind dat via een apparaat communiceert, mag nooit door een advertentie worden onderbroken. Echt gratis betekent dat je de app gratis downloadt, de belangrijkste communicatiefuncties zonder te betalen kunt gebruiken en tijdens het gebruik geen advertenties ziet.
Kijk wat elke in-app-aankoop ontgrendelt, wat zonder te betalen beschikbaar blijft en wat er gebeurt als een abonnement afloopt.
1. SpeakPad: gratis communicatie, optionele Pro-hulpmiddelen
Begin met communiceren met SpeakPad Free. De optionele Pro-hulpmiddelen besparen je de tijd die het kost om de borden van je kind te maken en bij te houden.
Doelen, delen met het team en tekenen vereisen SpeakPad 3.0.1 of nieuwer.
SpeakPad Free
- Onbeperkt spreken, zinnen bouwen, woordvoorspelling, tekenen en alle toegankelijkheidsfuncties
- Eén volledige woordenset en alle themaborden, plus één gratis wissel van set per profiel
- Onbeperkt veel woorden met tekst en eigen foto’s; maak borden en pas ze vrij aan
- Zoek in de symbolen die beschikbaar zijn voor de symbolenset van je profiel, hergebruik symbolen die al op de borden staan en wijs gratis 30 nieuwe toe; de SpeakPad-set bevat alle 26.000+ symbolen
- Twee gebruikersprofielen
- Borden importeren, delen als .speakpad-bestand, afdrukken, reservekopieën als bestand en automatische iCloud-reservekopieën
SpeakPad Pro
- Wijs elk ingebouwd symbool toe, ook na de 30 gratis toewijzingen per profiel
- Maak in één keer een heel bord van een woordenlijst met de snelle bordmaker
- Wissel van woordenset zo vaak als je nodig hebt
- Pas nieuwere borden van je andere apparaten met hetzelfde iCloud-account automatisch toe
- Maak een derde gebruikersprofiel en meer
- Exporteer opgemaakte activiteitenrapporten als pdf
- Volg OPP- of therapiedoelen sessie voor sessie, met hulpniveaus en voortgang in het pdf-rapport
- Deel borden, doelen en sessies met uitgenodigde teamleden met andere Apple Accounts; hun updates ontvangen is gratis
- Exporteer .obz-borden voor andere geschikte OC-apps
- Download de natuurlijk klinkende stemmen van SpeakPad voor Engels en Iers; alle stemmen die al in SpeakPad zitten, blijven gratis
2. Cboard: gratis communicatie met optioneel Pro
Cboard is een open-source OC-app met een gratis versie voor basiscommunicatie en het maken van borden. De app werkt in een browser en is beschikbaar als mobiele app; talen en stemmen hangen af van het apparaat.
Voor sommige hulpmiddelen is Pro nodig, waaronder borden delen, exporteren naar Open Board Format, gebruiksstatistieken en gebruik zonder advertenties. De iOS-app biedt in-appaankopen. Controleer het abonnement en het platform voordat je bestaande borden overzet.
Cboard-abonnementen en actuele prijzen
3. Low-tech OC: altijd gratis
Nog vóór elke app is er low-tech OC: afgedrukte communicatieborden, PECS-kaarten en overzichten met kernwoorden. Die kosten niet meer dan papier en een printer, en logopedisten raden meestal aan om naast elk apparaat ook een fysiek bord bij de hand te hebben.
Is de batterij van de iPad leeg, ben je bij het zwembad of barst het scherm? Een fysiek bord is er gewoon. Low-tech OC is geen laatste redmiddel. Het is een essentieel onderdeel van een robuust communicatiesysteem.
Voordelen
- Helemaal gratis (alleen de kosten van het afdrukken)
- Werkt overal: geen batterij of wifi nodig
- Waterdicht na het lamineren
Nadelen
- Geen spraakuitvoer
- Beperkte ruimte voor woorden per bord
4. TD Snap en Avaz: gratis te downloaden, daarna een abonnement
TD Snap (van Tobii Dynavox) en Avaz AAC zijn allebei gratis te downloaden. Daarom duiken ze op als je zoekt naar gratis OC-apps. Bij geen van beide blijft spreken gratis. Voor spraak heb je bij TD Snap na een proefmaand een abonnement van $9,99 per maand nodig. Avaz heeft een proefperiode van 14 dagen en kost daarna $9,99 per maand, $99,99 per jaar of een eenmalig bedrag voor levenslang gebruik.
Beide zijn gevestigde systemen, en een abonnement kan zinvol zijn als een school of een financierende instantie betaalt. Probeer je OC als gezin thuis uit? Zoek dan eerst uit wat er met de spraak gebeurt als de proefperiode afloopt, voordat je de woorden van je kind in de app zet.
En apps met een gratis proefperiode?
Proloquo2Go heeft geen gratis proefperiode in de App Store. TouchChat HD with WordPower en LAMP Words for Life bieden elk een proefperiode van 30 dagen via hun gratis bijbehorende apps, TouchChat Discover en LAMP Words for Life Discover. Het loont om ze te verkennen, zodat je ziet hoe een volledig klinisch OC-systeem eruitziet. Maar weet waar je aan begint: de volledige versies kosten $249,99 tot $299,99, nog zonder uitbreidingen. Tenzij de school van je kind ze aanbiedt of je verzekering ze vergoedt, is dat een flinke investering.
Begin waar geld geen drempel is. Werkt de gratis optie? Fantastisch. Heb je later meer klinische diepgang nodig, dan kun je dat gesprek op het juiste moment met je logopedist voeren.
Hoe je betaalde OC krijgt zonder het zelf te betalen
Zelfs dure apps hoef je niet per se uit eigen zak te betalen. Er zijn manieren om ze gratis te krijgen:
- Via school: In veel landen zijn scholen verplicht om passende communicatiehulpmiddelen te bieden als onderdeel van het persoonlijke onderwijsplan van een kind, zoals een IEP (VS) of EHCP (VK). Vraag het aan de logopedist die aan de school van je kind verbonden is.
- Verzekering: In de VS dekt de vergoeding meestal een aparte spraakcomputer, niet een app op een gewone iPad. Een beoordeling door een logopedist is de manier om te weten te komen wat je verzekering dekt.
- In Nederland en Vlaanderen: In Nederland vergoedt meestal de zorgverzekeraar een spraakcomputer; in Vlaanderen loopt dat meestal via het VAPH. De logopedist of een gespecialiseerd OC-centrum begeleidt de aanvraag. ISAAC-NF, de Nederlands-Vlaamse vereniging voor ondersteunde communicatie, wijst gezinnen de weg.
- Fondsen en goede doelen: Organisaties zoals Communication Matters (VK) kunnen gezinnen de weg wijzen naar subsidies voor hulpmiddelen en uitleenprogramma’s.
- Apparaten lenen: Veel logopedisten en OC-organisaties lenen apparaten uit voor een proefperiode, voordat je je tot een aankoop verplicht.
Kortom
Sta je aan het begin van je OC-traject en weet je niet goed hoe je moet starten? Begin gratis. SpeakPad geeft je alles wat je nodig hebt om meteen OC te modelleren. Betrek zo vroeg mogelijk een logopedist: die kan nagaan of het goed bij je kind past en, als je kind later een ander systeem nodig heeft, de overstap zo plannen dat bekende woorden makkelijk terug te vinden zijn. Er is geen reden om communicatie vandaag uit te stellen vanwege de kosten.
Wil je een communicatiebord dat spreekt?
Privé, offline OC voor iPhone en iPad. Spreken is altijd gratis, met optionele SpeakPad Pro-hulpmiddelen voor begeleiders.
Download in de App Store